Rijksmuseum Boerhaave

Mijn wandelmaatje (eigenlijk museum maatje) houdt niet van de drukke activiteiten op ‘open monumenten dag’, ik ook niet. We gingen dus gewoon naar een museum. Leiden heeft er diverse!

Dit keer museum Boerhaave, sorry, Rijksmuseum Boerhaave 😊

(Onderstaande foto's zijn van de site van het museum; ik was weer veel te druk met luisteren en kijken om zelf foto's te maken. Met 'dank' aan Parki...)

Bij de ingang hoorden we dat we geen museumkaart mochten scannen, vanwege de ‘Open Monumenten dag’ en dat vanaf ongeveer elf uur op vijf locaties in het museum mensen iets zouden vertellen over dit oude en bijzondere gebouw.

We gingen eerst naar de tentoonstelling waar we voor kwamen. Die was heel interessant. Dankzij fotoshop en AI moeten we ons toch al vaak afvragen of wat we zien of lezen klopt. Maar dat geldt voor wetenschappelijke studies dus ook!

Waarheid? Kunst van de twijfel - Rijksmuseum Boerhaave

Op de site vonden we ook een filmpje.  2026 Waarheid? Kunst van de twijfel 16-9 on Vimeo

Na een eerste verhaal over de kloostermuren, het oude ‘cholera ziekenhuis’ en de gedempte gracht onder de vloer van het restaurant, dronken we koffie en snoepten appelkruimelvlaai, lekker. 

Daarna luisterden we naar de andere vertellers. Leuk. Een volgende keer kijk ik toch anders naar de muren, de ramen, hoog boven de bedsteden. Ze werden tegen elkaar open gezet, zodat de kwade dampen weg konden waaien (iets wat dankzij de huidige ziekenhuizen-met-airco niet meer kan), vloeren (boven een gedempte gracht; of scheef-aflopend zodat o.a. bloed naar beneden stroomde en via een klein deurtje naar buiten kon) en gevels, die scheef stonden…

En ik grinnikte over de zin in het open monumentendag-foldertje, dat Boerhave les gaf "aan het bed van de patiënten". Waarom gaf hij les aan de bedden en niet aan de studenten? Ach natuurlijk begreep ik wel wat bedoeld werd, maar als je een tekst te letterlijk leest...

De verhalen over het gebouw waren een leuke toegift na een interessante tentoonstelling!

Het was weer een leuke dag!

Meer over het gebouw

Bouwjaar: de oudste delen zijn gebouwd in de 15e en16e eeuw.
De oorspronkelijke functie: Gasthuis

Rijksmuseum Boerhaave is een mooi voorbeeld van hergebruik waardoor historische gebouwen bewaard kunnen blijven. Opvallend aan de buitenkant is het contrast tussen het entreegebouw, in 1669 als turfmagazijn ontworpen door stadsarchitect Willem van der Helm, en de glazen pui daarnaast. De oudste gedeelten van het om een binnentuin gelegen complex behoorden tot de 15e-eeuwse kloosters St.-Caecilia en St.-Agnes. Na de Reformatie (1572) liet het stadsbestuur het geheel verbouwen tot het Caeciliagasthuis, aanvankelijk voor de verzorging van lijders aan de pest. Toen het gasthuis was opengesteld voor andere zieken, huurde de Leidse universiteit vanaf 1636 twaalf bedden voor klinisch medisch onderzoek. Hoogleraar Herman Boerhaave introduceerde hier begin 18e eeuw het onderwijs aan studenten aan het ziekbed. Sinds 1852 heeft het complex verschillende andere bestemmingen gehad. Na een ingrijpende restauratie van de inmiddels sterk vervallen gebouwen biedt het sinds 1991 onderkomen aan het huidige museum voor wetenschap en geneeskunde. Museum Boerhaave werd in 2016 en 2017 gerenoveerd en opnieuw ingericht. Het werd bij die gelegenheid herdoopt tot Rijksmuseum Boerhaave. Er wordt gewerkt aan plannen voor uitbreiding op de locatie van overbuur Het Kijkhuis, dat de Vrouwenkerksteeg gaat verlaten. Bron 

Meer over het het voormalige ziekenhuis en de Cholera epidemie 1832

https://www.mareonline.nl/achtergrond/eerdere-epidemieen-cholera